 |
Astronomie nieuwsbrief November 2009.
|
|
 |
| |
| Hoewel we
wat bewolkte avonden hadden de laatste tijd, wat sterrenkijken moeilijk
maakt, waren er toch wat dingen |
|
te zien.
Jupiter is erg helder, we konden wat vallende steren zien en
Orion, de jager, komt weer op. |
| |
| Ons
Zonnestelsel. |
| Een
kort overzicht van ons zonnestelsel: Aarde is de derde rots vanaf de zon. |
| De
planeten, vanaf de zon, zijn; Mercurius, Venus, Aarde, Mars,
Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. |
| De
eerste vier hiervan zijn "rotsachtige" planeten zoals onze Aarde,
de andere vier zijn grote gas
planeten. |
| Pluto
is niet langer een planeet maar wordt nu een dwerg-planeet genoemd. |
| Tussen
Mars en Jupiter ligt de asteroïden gordel. Geloofd wordt dat dit
overblijfselen zijn van toen de planeten werden |
|
gevormd. Buiten de baan van Neptunus vindt je
de Kuiperbelt, een gordel van ijsachtige objecten genoemd naar de |
|
Nederlandse sterrenkundige Gerard Kuiper die
de gordel ontdekte. |
| |
 |
|
| |
|
| |
|
|
| |
| |
|
|
|
|
|
|
top |
Jupiter. |
|
|
Jupiter
is nog steeds prominent aanwezig in de nachtelijke hemel. |
|
Deze
enorme gasplaneet, 300 keer de grootte van onze Aarde, is de grootste in ons
zonnestelsel. |
|
Jupiter
heeft 63 manen en met een telescoop van 75 mm kun je vier
Galileïsche manen zien; Callisto, Europa, |
|
Ganymedes en Io, zo genoemd omdat ze ontdekt zijn door Galileo Galilei. |
|
 |
De afstand van de zon tot Jupiter is 5,2
AE (Astronomiche |
|
Eenheid). 1 AE is de afstand tussen de zon en
de Aarde, |
|
|
ongeveer 150
miljoen kilometer. |
|
|
|
|
|
Zou je per auto naar Jupter reizen met een
snelheid van |
|
|
120 km/uur dan zou het je 600
jaar kosten om Jupiter te |
|
|
bereiken. |
|
|
Dit is zonder stops
dus neem genoeg te eten mee! |
|
|
|
|
|
Jupiters grote rode
vlek, voor het eerst gezien in 1664, is |
|
| |
een enorme storm,
vier keer de grootte van de Aarde. |
|
|
Galileo Galilei
(1564-1642) |
|
|
|
Het was
een Italiaanse wetenschapper, misschien wel de grootste sterrenkundige die
ooit leefde, die ontdekte dat de |
|
|
zon het centrum
is van het zonnestelsel. In 1609 (ja, 400 jaar geleden en daarom is het
het internationale jaar van de |
|
|
Astronomie)
verbeterde Galileo
de Nederlandse uitvinding van de verrekijker en richtte de eerste telescoop
op de hemel. |
|
| |
|
|
|
|
Hij ontdekte dat de maanniet glad was, zoals
de kerk beweerde, maar dat het bedekt was met bergen en dalen en dat |
|
|
de maan bezaaid was met kraters. Hij ontdekte
en bestudeerde ook vier van de manen van Jupiter. |
|
|
In 1632 publiceerde hij "Dialoog over de
twee wereld systemen" waarin hij zijn theorie verdedigde dat de Aarde
om de |
|
|
zon draait en dus niet het centrum was van
alle sterren en planeten. Vanwege deze theorie, en het feit dat hij die
|
|
|
verdedigde, werd hij verhoord door de Inquisitie, en schuldig bevonden aan
Godslastering. Hij werd gedwongen te |
|
| |
verklaren dat de theorie niet waar was en bracht de rest van zijn leven door
als gevangene in zijn huis. |
|
|
In 1984
werd Galilei gerahabiliteerd doorde Rooms Katholieke Kerk. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
top |
Vallende sterren. |
|
|
|
De populaire naam vallende sterren
verwijst in werkelijkheid naar een meteoor die de dampkring van de aarde
|
|
|
binnenkomt en opbrandt. Een meteoor is een klein brokstukje uit de ruimte,
variërend in grootte van een korrel zand |
|
|
tot een
klein rotsblok. De meeste zijn kleine brokjes steen of ijzer die van een
asteroïde afgebroken zijn.. |
|
|
Als een meteoor
in de atmosfeer binnen komt veroorzaakt zijn hoge snelheid dat hij gaat
gloeien en dit is te zien als |
|
|
een
lichtspoor. Soms is de rots groot genoeg dat een deel ervan op Aarde
neerkomt, dit noemt met dan een meteoriet. |
|
|
|
|
|
|
When
the Earth's orbit passes through an area with lots of meteorids a meteorid shower can be seen. |
|
|
Between
12 and 21 November the Leonids can be seen, so called because they seem to
originate from the sign Leo, at |
|
|
around 4 in the
morning. |
|
|
If you
have missed the Leonids (and clouds did spoil most of this event) don't
worry, they will be back again same time |
|
|
next
year. If you can't wait that long, in December we can see the Phoenicids and
the Geminids. |
|
| |
|
 |
|
|
|
|
|
Orion |
|
|
De benaming van Orion als een reus en jager
komt van de |
|
|
Griekse
mythologie. In een van de verhalen werd Orion erg |
|
|
arrogant en schepte hij op dat hij alle
dieren op aarde zou |
|
|
doden. De Goden werden furieus toen ze dit
hoorden en |
|
|
stuurden een schorpioen
om hem te doden. |
|
|
|
|
|
Orion en de
schorpioen vochten een hele dag maar konden |
|
|
elkaar niet
verslaan. Toen Orion ging slapen die nacht stak |
|
|
de schorpioen
hem. Voor hij stierf doodde Orion de |
|
|
schorpioen. |
|
|
De
Goden plaatsen hen aan de hemel maar ver uit elkaar zodat ze niet meer
konden vechten. |
|
| |
Tot de
dag van vandaag zie je Schorpioen opkomen in het oosten als Orion in het
westen ondergaat. |
|
| |
|
|
|
|
top |
In
Orion vindt je Betelgeuse, een rode superreus. Als deze ster onze zon zou
vervangen, zou hij verder reiken dan de |
|
| |
baan van Mars! |
|
|
| |
|
|
|
| |
Andere
prominente sterrenbeelden die in deze tijd van het jaar gezien kunnen worden
zijn Taurus en
Pegasus. |
|
| |
Taurus |
|
|
| |
 |
Noord-west van Orion
vindt je Taurus, de stier. |
|
| |
Het oog van Taurus
is Aldebaran, een K-klasse oranje |
|
|
gigant, ongeveer 40
keer groter dan onze zon en 350 keer |
|
|
helderder. Alderbaran
staat op 60
lichtjaar, wat betekend |
|
|
dat het licht er 60
jaar over doet om ons te bereiken. |
|
|
Licht reist met een
snelheid van bijna 300.000 |
|
|
km/seconde. |
|
|
De open
sterrenhoop de Hyaden (de V-vorm die het |
|
|
gezicht van Stier
vormt) en de
Pleiaden (met meer dan |
|
|
500 sterren) kunnen
duidelijk met het blote oog gezien |
|
| |
worden.
De
Hyaden zijn ongeveer 150 lichtjaar ver weg. De Pleiaden, ook wel de zeven
zusters genaamd naar de 7 |
|
| |
helderste sterren
staan op 440 lichtjaar. |
|
|
| |
|
|
|
|
top |
Pegasus
|
|
|
| |
In het
noorden zie je het grote vierkant van het lichaam van Pegasus, het
gevleugelde paard uit de Griekse mythologie. |
|
| |
|
|
|
| |
In het
zuiden zijn de kleine- en de grote Magelheanse wolk te zien. Dit lijken
wolken maar het zijn andere sterrenstelsels |
|
| |
in dezelfde groep
als onze Melkweg. |
|
|
| |
|
|
|
| |
November hoogtepunten: |
|
|
| |
12-21
November: Leoniden meteorieten regen |
|
|
| |
16 November: nieuwe
maan |
|
|
| |
24 November: eerste kwartier |
|
|
| |
26 November: Uranus 6.0° ten zuiden van de
maan |
|
|
| |
40 minuten voor zonsopkomst is Venus te zien
in het oosten |
|
| |
Vanaf ongeveer 23:00 uur kun je Mars, de rode
planeet zien. |
|
|
|
|
|
|
| |
Vanuit Balule: Clear
skies! |
|
|
